ស៊ីតាម​ជំនាញ មាន​តាម​ចំណង់

bribeនៅ​កម្ពុជា ការ​ផ្តល់​សំណូក​ស្ទើ​តែ​​ជា​រឿង​ធម្មតា​ទៅ​ហើយ​សម្រាប់​ពល​រដ្ឋ​ដែល​ប្រើ​ប្រាស់​សេវា​សាធារណៈ​របស់​រដ្ឋ ដូចជា​៖ ការ​ចុះ​ឈ្មោះ​កូន​ចូល​រៀន សុំ​ហត្ថលេខា​ពី​មេឃុំ ឬ​កិច្ច​ការងារ​ដទៃ​ទៀត។ អំពើ​សូក​មាន​រូប​ភាព​ខុស​ៗ​គ្នា ខ្លះ​ជា​ការ​តបស្នង​សង​គុណដែល​បាន​ជួយ​ ខ្លះ​គេ​ហៅ​ថាសណ្តាន​ចិត្ត ខ្លះ​ហៅ​ថា​ថ្លៃ​រត់​ការ ខ្លះ​ហៅ​ថាថ្លៃ​ទឹក​តែ ខ្លះ​ហៅ​ថា​​ថ្លៃ​គុយ​ទាវ​ កាហ្វេរ ខ្លះ​ហៅ​ថា​ថ្លៃ​សាំង​ទៅ​ស៊ី​ញ៉េ​​…ជាដើម។

ប្រសិន​បើ​អ្នក​ទៅ​សាលា​ឃុំ ឬ​សាលា​សង្កាត់​ណាមួយ​ (មិន​ទាំង​អស់​នោះ​ទេ) អ្នក​នឹង​ជួប​នូវ​ហេតុការ​មួយ​គឺ ខុស​មិន​ចេះ​ចប់ ខុស​ដោយ​គ្មាន​ហេតុ​ផល ឬ​មេឃុំ/ចៅ​សង្កាត់​មិន​នៅ ហើយ​ចុង​ក្រោយ​អ្នក​នឹង​ទទួល​បាន​ការ​ណែនាំ​ថា ឲ្យ​គេ​ជួយ​រៀប​ចំ​ឲ្យ​ទៅ ហើយ​ឲ្យ​ថ្លៃ​គុយ​ទាវ​ កាហ្វេរ​គេ​ខ្លះ​ទៅ ចាំ​បាច់​នាំ​លំ​បាក​ធ្វើ​អ្វី។

ឧទាហរណ៍៖ ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ម្នាក់​ត្រូវ​ការ​ខ្ចី​លុយ​ពី​ធនាគារ​ដើម្បី​ធ្វើ​ដើម​ទុន គាត់​ត្រូវ​ជួប​ធនា​គារ​ដើម្បី​ខ្ចី​បំណុល​ពី​ធនាគារ ឯកសារ​ផ្លូវ​ច្បាប់​ត្រូវ​បាន​តម្រូវ។ ពេល​ដែល​គាត់​យក​ឯកសារ​ទៅ​សុំ​ការទទួល​ស្គាល់​ពី​អាជ្ញាធរ​ដែន​ដី បែរ​ជា​ត្រូវ​គេ​ទា​ថ្លៃ​រៀប​ចំ​និង​ត្រួត​ពិនិត្យ​ឯកសារ (សង្កាត់​ខ្លះ ២០​ដុល្លា ខ្លះ​៣០​ដុល្លា ខ្លះ​៥០ដុល្លា ដោយ​មិន​រាប់​បញ្ចូល​មេភូមិ​នោះ​ទេ)។ ពួក​គាត់​ក្រ ត្រូវ​ការ​លុយ​ពី​ធនាគារ​ដើម្បី​ធ្វើ​ដើម​ទុន ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​លើក​ដៃ​យក​លុយ​ពី​ពួក​គាត់ទៅ​កើត?

ប្រសិន​បើ​យើង​ងាក​ទៅ​ខាង​ផ្នែក​បណ្តុះ​បណ្តាល​វិញ ចាប់តាំង​ពី​ថ្នាក់​ទី​១​ទៅ សិស្ស​ត្រូវ​កាន់​លុយ​ទៅ​សូក​គ្រូរៀង​រាល់​ថ្ងៃ​ ចាប់​ពី​៥០០​រៀល ទៅ​១៥០០​រៀល ឬ​លើស​ពី​នេះ​ ក្រោម​ហេតុ​ផល​បង់​គួរ​ឲ្យ​គ្រូ ដែល​នេះ​មិនរាប់​បញ្ចូល​ការរៃអង្គាស​ផ្សេងៗ និង​ការ​សូក​លុយ​ដើម្បី​ឡើង​ថ្នាក់ឬ​លុប​ចំនួន​អវត្ត​មាន​ឡើយ។ អ្នក​ដែល​មាន​ជីវភាព​ធូរធាមួយ​ចំនួន​បាន​ជូន​លុយ​ ឬ​សម្ភារៈប្រើ​ប្រាស់នៅ​ចុង​ខែ ឬក្នុង​វេលា​បុណ្យទាន​ ជាថ្នូរ​នឹង​ការ​ខិតខំ​មើល​ថែ​កូន​ៗ ដែលពួក​គេ​បានផ្ញើ​។ ពិបាក​បន្ទោស ព្រោះ​ប្រាក់​ខែ​ដែល​គ្រូ​ទទួល​បាន​មិន​ទាន់ឆ្លើយ​តប​តម្រូវ​ការ​ចំណាយ​លើទីផ្សារ​បច្ចុប្បន្ន។

ប្រាក់​ខែចាយ​មិនគ្រប់  បើនិយាយ​ពី​ប្រាក់​ឩបត្ថម្ភ​កូននិង​ប្រពន្ធ​វិញមិន​បាច់​ថ្លែងទេ បើក​ម្តង​ទិញ​គុយទាវមួយ​ចាន​មិន​បាន​ផង (៧០០០​រៀល​ សម្រាប់​ប្រពន្ធ និង​៥០០០​រៀល​សម្រាប់​កូន)

មិន​ត្រឹម​តែ​ការទទួល​សេវា​សាធារណៈប៉ុណ្ណោះ​ទេ ដោយ​ឡែកនៅ​តាម​ដង​ផ្លូវវិញ ប៉ូលីស​ចរាចរ​ធ្វើ​ការងារ​យ៉ាង​សកម្ម​ក្នុង​ការ​ផាក​ពិន័យ​ដល់​អ្នក​ដែល​ធ្វើ​ដំណើរ​រំលោភ​ច្បាប់ តែ​ការ​សម្រួល​ចរាចរវិញ​ហាក់ដូច​មិន​សូវ​ជាអើពើ​ខ្លាំងណាស់​ណា​នោះ​ទេ។ ជារឿយ​គេ​តែង​សង្កេត​ឃើញថា ប៉ូលីស​ចរាចរ​ចូល​ចិត្ត​ផាក​អ្នក​ពិន័យ​អ្នក​ដែលជិះ​ម៉ូតូ ឬរថយន្ត​មិនសូវ​ទំនើប​ ជាងរថយន្ត​ទំនើបៗ​ ពេលខ្លះថែម​ទាំងជួយ​សម្រួល​ចរាចរ​ដល់​រថយន្ត​ទំនើ​ប​ៗខណៈដែលពួក​គេ​បើកបរ​ខុស​គន្លងផ្លូវ​ (បើកបញ្ច្រាស់)។ បើនិយាយ​ពី​ការ​ផាកវិញ គឺ​ទាមទា​រកប់ពពក ហើយ​មាន​ម្នាក់​ជាអ្នក​ជួយ​សម្រួល បង់លុយ​រួច​មិន​ផ្តល់​វិក័យ​ប័ត្រ។ ប្រសិន​បើ​ជួប​អ្នក​មក​ពី​ចំងាយ ដែលនិយម​ហៅថាអ្នក​ស្រែ វិញ​នោះ ក្រុម​ប៉ូលីស​ទាំងនោះ​សំឡុត​ស្ទើរតែ​ដក​ដង្ហើម​មិន​រួច។

កាល​ពី​ចូល​ឆ្នាំ​ថ្មី​ប្រពៃ​ណី​ជាតិ​កន្លង​ទៅ​ថ្មី​ៗ​នេះ ក្រុម​ប៉ូលីស​ដែល​ឈរជើង​តាម​ច្រក​ចេញ​រាជ​ធានីភ្នំពេញ​រក​លុយ​បាន​ច្រើន​ណាស់ពី​អ្នក​បើកបរ​រថយន្ត​ឈ្នួលដឹកមនុស្ស​សំពីងសំពោង។ ពួក​គេ​មិន​ខ្វល់​ពី​ការអនុវត្តច្បាប់ មិនខ្វល់​ពី​គ្រោះ​ថ្នាក់ ខ្វល់​តែ​មួយ​គត់​គឺ​លុយ។

ចំណែក​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​ខ្លះ​ក៏​មិន​អន់​ដែរ ពួក​គេ​បាន​ព្រួត​ដៃ​គ្នា​កិប​កេង​ប្រាក់​ជំនួយ​យ៉ាង​ច្រើន​សន្ធឹក​សន្ធាប់ តាម​រយៈការក្លែង​បន្លំបញ្ជីរឬ​វិក័យប័ត្រ តំឡើង​តម្លៃ​ទំនិញ​ ទិញ​ទំនិញ​គ្មាន​គុណ​ភាព​ក្នុង​តម្លៃខ្ពស់ កិបកេង​ថ្លៃអាហារ​សម្រាប់​ផ្គត់​ផ្គង់​ក្រុម​គោល​ដៅ ជាដើម។ ស្ថាប័ន​ខ្លះ​ត្រូវ​គេ​ហៅ​ថា អង្គការ​គ្រួសារ ព្រោះ​មាន​ម្តាយ​ជា​ប្រធាន​កូន​ជា​ប្រធានកម្ម​វិធី អាចក្មួយ​ជាអ្នក​កាន់​បញ្ជី​ចំណាយ និង​សាច់​ញ្ញាត​ដទៃ​ទៀត​ជា​អ្នក​កាន់​ការងារ​សំខាន់ៗ។

ក្នុង​នាម​ជា​ពលរដ្ឋ​ ជាកោសិការ​របស់​សង្គម​មួយ​នេះ​យើង​ត្រូវ​ឆ្លើយ​ទេ ចំពោះ​អំពើ​ពុករលួយ​ សូក​ប៉ាន់ និង​រាយការណ៍​បន្ទាន់​ទៅ​អង្គភាព​ប្រឆាំងអំពើ​ពុក​រលួយ​។ តាម​ដាន​រាល់​ដំណើរ​ការ​នានា​របស់​មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​ក្នុង​កំឡុងពេល​បំពេញ​អាណត្តិការងារ​របស់​គាត់។ រាល់​ការ​ផាក​ពិន័យ ឬ​ការចំណាយ​នានា ត្រូវ​តែ​ទាមទារ​វិក័យ​ប័ត្រ។

រដ្ឋាភិបាល​វិញ​គួរ​តែ​ចាត់​វិធាន​ការ​តឹង​រឹង​ចំពោះមន្ត្រី​ណាដែល​ប្រព្រឹត្តិ​អំពើ​ពុក​រលួយ។ ក្រសួង​អប់រំ យុវជន​ និងកីឡា គួរតែ​ជាលុប​បំបាត់​អំពើពុករលួយ​នេះឲ្យ​បាន​ ព្រោះ​ជាស្ថាប័ន​គម្រូរ​ ហើយសិស្ស​ត្រូវ​ស្ថិត​ក្នុង​សាលារៀន​ច្រើន​ជាង​១២​ឆ្នាំ ដូចនេះ​បើសាលា​បង្ហាត់​កុមារ​ឲ្យ​ចេះ​ពុក​រលួយ​ តើ​យើង​អាច​ជឿបាន​ទេ​ថា កុមារទាំងនោះ​នឹង​ប្រឆាំងអំពើរ​ពុក​រលួយ​ នៅ​រយៈ១៦​ឆ្នាំ​បន្ទាប់​?

 

រូប​ភាព​ដោយ៖ http://alfredmeier.me/2013/06/14/cambodian-cpp-absent-from-event-against-corruption/

Advertisements

ឆ្លើយ​តប

Fill in your details below or click an icon to log in:

ឡូហ្កូ WordPress.com

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី WordPress.com របស់​អ្នក​។ Log Out / ផ្លាស់ប្តូរ )

រូប Twitter

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី Twitter របស់​អ្នក​។ Log Out / ផ្លាស់ប្តូរ )

រូបថត Facebook

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី Facebook របស់​អ្នក​។ Log Out / ផ្លាស់ប្តូរ )

Google+ photo

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី Google+ របស់​អ្នក​។ Log Out / ផ្លាស់ប្តូរ )

កំពុង​ភ្ជាប់​ទៅ​កាន់ %s